Lokma

Lokma 2018-03-14T17:32:44+00:00

Lokma ülkemizin insanlarının hafızasında tatlıdan önce emeğin kutsanışıdır. Kelimesini anlamı elbette bir tatlı türüdür. Fakat “bir lokma bir hırka yeter bana” özdeyişinde olduğu gibi, bir tutam yiyecektir. Fakat haram katılmamış, emek ile yoğrulmuş, helal yiyecektir. Buradaki kelimesinde ifade edilen , lüks olmayan, keyfi olmayan lezzetten öte doyumluk, hayati bir değeri ihtiyacı ifade eder. Bu anlamda kullanılan genelde israfa karşıtlığı, müsrifliğe tavrı da anlatır. Yokluğu, yoksulluğu övmez fakat hayatı sürdürmek için de gerekli olan tatlıdır.

Lokma aynı zamanda bir tatlı türünün de adıdır. Türkçenin dil ve kelime yapısı ile alakalı olsa gerekir bu durum. Zira yukarda işlediğimiz anlamın çok ötesinde lokma bir de tatlının adıdır. Bu tatlı da ülkemizde çok, çok fazla yaygındır. Kimi bazı yerlerde isim değişikliğine uğrasa da lokma genel olarak bilinen, yapılan, tüketilen tatlı türüdür.

Lokma sadece bir tatlı mıdır?

Lokma tatlısı yine de bazı bölgelerde sadece tatlı olmasının ötesinde bir işleve de sahiptir. “lokma dağıtmak” diye bir kavram var toplumsal. Nedir lokma dağıtmak? Çok sevinçli ya da çok üzüntülü, acı verici bir durum sonrasında pay edilen çörek türü ekmek komşuya dağıtılır. Bu lokmayı yiyen insanlar dua ederler. Dini ritüel olarak da değerlendirilebilir.

Lokma dökme kavramı da üst parantezdekine benzer anlama sahiptir. Yaygın olarak Ege’de olmak üzere, hayır lokması dağıtılır. Yapılan tatlı yüzlerce kişiye  servisi yapılır. Rahmete kavuşan bir insan ruhuna dua için de tatlı dağıtılabilir. Hayrına yapılır bu tatlı dağıtımı. Dağıtılan tatlıyı yiyenlerde “hayır duası” ederler. Ege’de bu tatlı sadece ölünün ardından değil, düğün, nişan nikah, sünnet sonrası, atlatılan kaza sonrası, kazanılan sınav sonrası, askerlik sonrası gibi yüzlerce neden sonrası da tatlısı dağıtılır. İş yeri açanlar dahi önce tatlı açılışı yani tatlı dağıtımı yaparak açarlar iş yerlerini. Hayır yapılmadan açılan iş yerinin de tadının tuzunun olmadığına inanılır.

Lokma tatlı olarak un, şeker ve yağdan yapılan bir tür hamur tatlısı olsa da kültürel anlamı bunun çok ötesinde bir nevi toplumsal dayanışma, ağız tadı ile iş yapma, gönül alma ve ortak hayra dua etmek olarak da tarif edilebilir.

lokma

Whatsapp yazın